بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران معاملات آبان را در سایه شدیدترین ریسک های محیطی پشت سر گذاشت و به همین علت ۴/ ۶ درصد از ارزش خود را در یک ماه اخیر از دست داد.
سه عوض کردن آماری بورس در آبان
عبارات مهم : ایران
بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران معاملات آبان را در سایه شدیدترین ریسک های محیطی پشت سر گذاشت و به همین علت ۴/ ۶ درصد از ارزش خود را در یک ماه اخیر از دست داد. در میان عوامل متعدد که دادوستدهای بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران را تحت الشعاع قرار دادند، ادامه تنش های تجاری بین اقتصادهای بزرگ دنیا در کنار شکست کاخ سفید در اجرای تمام و کمال تحریم های نفتی کشور عزیزمان ایران در موعد مقرر، بیشترین تاثیر را در معادلات حاکم بر بازارهای جهانی و همچنین بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران داشتند.
علاوه بر این، محدودیت در صدور کالا با شروع دور نهایی تحریم های آمریکا، سهام صادرکنندگان بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران را دستخوش عرضه های نسبتا زیادی کرد. برآیند این عوامل موجب کم کردن تقریبا ۵۰ درصدی حجم و ارزش معاملات سهام در آبان شد و ضعیف ترین ماه سهام را از حیث میزان بازدهی شاخص کل طی ۴ سال اخیر رقم زد. از طرف دیگر، سرمایه های خرد هم بعد از ۶ ماه تصمیم به خروج از بازار سهام گرفت و به این ترتیب، مالکیت سهام مجددا به نام سهامداران عمده عوض کردن کرد.
سه عوض کردن آماری بورس در آبان
چرخش نگاه ها در بورس تهران
کمتر کسی در ابتدای پاییز فکر می کرد که بازار سهام بدترین عملکرد ماهانه را طی ۴ سال اخیر رقم بزند. پیش تر، در آذر سال ۹۳ شاخص کل سهام ۶/ ۷ درصد افت کرده بود؛ ولی از آن موقع تاکنون، چنین زیانی در مقیاس ماهانه تجربه نشده بود. از طرفی، ثبت بازدهی درخشان سهام در مرداد و شهریور و همچنین ابتدای مهرماه، اعداد رویایی را از شاخص کل در ذهن بورس بازان نشاند. با این حال، شروع تحریم های نفتی در کنار عقبگرد چشمگیر قیمت جهانی مواد خام، موجب شکل دهی به موج اصلاحی قیمت ها در یک ماه اخیر شد و باور خوش بینی بورس بازان را شکست. با چرخش انتظارات در بین معامله گران فشار عرضه در اکثر گروه ها شدت گرفت و سرمایه های خرد در فرآیندی تدریجی از جریان معاملات خارج شدند.
بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران معاملات آبان را در سایه شدیدترین ریسک های محیطی پشت سر گذاشت و به همین علت ۴/ ۶ درصد از ارزش خود را در یک ماه اخیر از دست داد.
از شاخصه های برجسته روند شاخص کل سهام طی یک ماه گذشته، بروز دوره های کوتاه مدت و متناوب صعودی و نزولی بود. دست کم سه عامل مهم را می توان در شکل گیری چنین روند متناوبی موثر دانست که موجب شدت یافتن نااطمینانی در بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران و عقب نشینی متقاضیان سهام در ورود به جریان معاملات شده است است.
اجرای کامل تحریم های یک جانبه آمریکا از سیزدهم آبان، جدال غول ها و ریزش تاریخی قیمت جهانی نفت و همچنین نگرانی از کند شدن رشد اقتصاد جهانی در آینه مناقشات تجاری آمریکا با چین و دیگر شرکای خود، از جمله این عوامل هستند که باعث تحمیل عدم قطعیت های شدید به بازارهای دارایی خاصه بازار سهام شدند. البته تمهیدات سیاست گذار ارزی در قبال تحریم ها و عوض کردن روش بازارساز از مجرای مداخله با ابزار اقتصادی در مهار التهابات بازار ارز بااهمیت ترین اتفاق در سیاست های اقتصادی بود؛ به طوری که بازارساز ضمن تامین نیازهای خرد ارزی، از تب خرید غیرتجاری بازار کاست و به این ترتیب، بازار سکه و ارز به تعادلی نسبی دست یافت. در ادامه هر یک از این عوامل به صورت مفصل تر تشریح و اثرات احتمالی آن بر ارزش گذاری سهام بررسی می شود.
تخلیه هیجان تحریم ها
از نیمه های اردیبهشت که ایالات متحده آمریکا از توافق هسته ای خارج شد و «سخت ترین» تحریم ها را تا سیزدهمین روز از ماه گذشته به مرحله اجرا گذاشت، اقتصاد کشور عزیزمان ایران دچار التهاب های دوره ای شد. اگر چه بسیاری از قدرت ها از جمله اروپا، روسیه و چین با آمریکا در فشار علیه کشور عزیزمان ایران همراهی نکردند، ولی پایبندی آمریکا به سیاست های یک جانبه در قبال کشور عزیزمان ایران و همچنین استمرار جنگ تجاری با شرکای قدیمی خود، نگرانی از آینده تحریم ها را در بین مردم کشور عزیزمان ایران زیاد کرد. این جدال که آخر به کمبود نفت در بازارهای جهانی و رشد شدید قیمت طلای سیاه منتهی شد، آمریکا را در آستانه انتخابات میان دوره ای کنگره وادار به عقب نشینی از تحریم های دفعی و یک باره کرد. به این ترتیب، یک روز پیش از شروع تحریم های نفتی علیه ایران، یعنی ۱۴ آبان، خزانه داری آمریکا ۸ کشور را از تحریم های نفتی علیه کشور عزیزمان ایران معاف کرد و آنها را مجاز دانست که در بازه شش ماهه به خرید نفت از کشور عزیزمان ایران ادامه دهند. این تصمیم تقریبا غیرمنتظره از فشار روانی حاکم بر بازار نفت کاست. به این ترتیب، در پی اعطای معافیت نفتی به مشتریان عمده نفت کشور عزیزمان ایران شاخص نفتی WTI افت شدیدی را تجربه و طولانی ترین دوره کاهشی خود را در طول تاریخ ثبت کرد. بعد از برطرف نگرانی درخصوص کمبود نفت در بازار جهانی و استمرار خرید نفت از سوی مشتریان کشور عزیزمان ایران فضای روانی حاکم بر بازار ارز نیز فروکش کرد.
سه عوض کردن آماری بورس در آبان
استراتژی های تازه در مهار ارز
بازار ارز در ماه های اخیر در کانون تحولات اقتصادی قرار داشته هست. کارشناسان، سیاست های نادرست ارزی از طریق فروش ارز ارزان در کنار تحریم های یکجانبه آمریکا را از عوامل مهم نوسان ساز در بازار ارز ارزیابی می کنند. با این حال، دو اتفاق مهم در آبان افتاد که تحولات ارزی را نسبت به ماه های قبل متمایز کرد؛ یکی اجرای کامل تحریم ها و در نتیجه تخلیه هیجان معاملات ارز و دیگری، عوض کردن روش سیاست گذار در مداخلات ارزی اخیر خود. یکی از دلایلی که اغلب کارشناسان در توضیح عدم جهش ارزی بعد از اجرای تحریم ها عنوان می کنند، این بود که بازار ارز از مدت ها قبل از وقوع این اتفاق به پیشواز تحریم ها رفته بود. به این ترتیب فرارسیدن تحریم ها نمی توانست بار روانی بیشتری به بازار تحمیل کند. از طرف دیگر اتفاق مهمی که روی داد این بود که آمریکا بعد از ۶ ماه تلاش جهت صفر کردن صدور نفت ایران، در واپسین لحظات از اجرای تمام عیار تحریم های نفتی عقب نشست و به ۸ مشتری نفتی کشور عزیزمان ایران معافیت هایی جهت خرید اعطا کرد. همین مساله موجب شد بدبینی شدید نسبت به کم کردن منابع ارزی با واقعیت های تجاری تعدیل شود.
بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران معاملات آبان را در سایه شدیدترین ریسک های محیطی پشت سر گذاشت و به همین علت ۴/ ۶ درصد از ارزش خود را در یک ماه اخیر از دست داد.
اما روی دیگر اثر تحریم ها در بازار ارز، حضور بازارساز با استراتژی تازه جهت عرضه ارز بود. پیش تر، در موج های صعودی تابستان که قیمت ارز جهش های حادی را تجربه می کرد، سیاست گذار بی آنکه از ابزارهای اقتصادی خود جهت مهار دلار بهره بگیرد، صرفا با تدابیر امنیتی تلاش در بستن و محدود کردن فعالیت های سفته بازانه داشت. ولی بااهمیت ترین چرخش سیاست های ارزی در آبان، رویکرد تازه بازارساز ارزی از مجرای عرضه اسکناس با قیمت های همگرا با بازار آزاد بود. زیاد کردن عرضه ها و تلاش سیاست گذار جهت همگرایی با قیمت های آزاد نه تنها به طور ضمنی از فعالیت های سفته بازانه کاست بلکه آرامشی پایدار را بر این بازار حاکم کرد به طوری که در یک ماه اخیر شاهد عقب نشینی ۹/ ۷درصدی قیمت دلار و تنزل به کانال ۱۲ هزار تومانی بودیم.
تحولات ارزی در یک ماه اخیر از دو طریق بر سهام اثر گذار بوده هست. مطابق تجربه های تاریخی با زیاد کردن قیمت ارز، ارزش سهام ارزمحور، بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران را تقویت می کند و در نتیجه، تقاضا جهت این دسته از سهام زیاد کردن می یابد. ولی توصیه حائز اهمیت این که الگوهای ارزش یابی سهام معمولا خود را با بازارهای رسمی و متشکل هماهنگ می کنند تا با بازارهای غیررسمی. اغلب تحلیلگران در ماه های اخیر که شاهد شکاف قابل توجه قیمت های ارز در سامانه نیما و بازار آزاد بودیم، برآوردهای خود را عمدتا بر اساس قیمت های نیمایی انجام داده اند. از این چشم انداز می توان اذعان داشت که اصلاح قیمت های آزاد ارز تهدیدی جهت سهام ارزمحور بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران به شمار نمی رود. ضمن اینکه همگرایی قیمت ها در این دو بستر در نهایت شرایط را جهت ایجاد فضایی باثبات فراهم می کند و معاملات سهام پایه های مستحکم تری جهت استمرار روندهای منطقی خود خواهد داشت. به بیان دیگر، ثبات بازار سهام نیازمند ثبات بازارهای همسایه و در اینجا مشخصا بازار ارز است.
سه عوض کردن آماری بورس در آبان
نگرانی های جهانی از جنگ تجاری
یکی از بااهمیت ترین عوامل اثرگذار بر معاملات بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران در یک ماه گذشته زیاد کردن تلاطم در بازارهای جهانی بود. واقعیت این است که بیش از نیمی از سهام بورس تهران، یا از حیث مقاصد فروش یا از حیث روش قیمت گذاری محصولات خود به بازارهای جهانی وابسته هستند. بنابراین هر گونه عوض کردن حاد در بازارهای جهانی می تواند شاخص سهام بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران را به طور مستقیم دستخوش تغییرات جدی کند. این اتفاق در یک ماه اخیر با سقوط تاریخی قیمت نفت در بازار سهام بروز و ظهور داشت. علاوه بر معافیت های نفتی که عامل فشار بر بازار نفت طی یک ماه اخیر شد، مناقشات سیاسی و تنش ادامه دار تجاری بین بلوک های اقتصادی غرب و شرق نیز در ایجاد تلاطم در بازارهای جهانی موثر واقع شدند. وضعیتی که علاوه بر نفت، شاخص های جهانی سهام را در یک ماه با ریزش های چشمگیر روبه رو ساختند.
روند نزولی قیمت در بازارهای جهانی که به طور مشخص از اکتبر شروع شد، همچنان ادامه دارد. شامگاه گذشته بهای جهانی نفت ۷ درصد سقوط کرد تا جمع افت های طلای سیاه از اوج خود به ۳۰ درصد برسد. عوامل مختلفی جهت سقوط ممتد بهای نفت عنوان می شود که بااهمیت ترین آنها را به بازی سیاسی غول های نفتی و واکنشها غیرمنتظره مدیر جمهوری آمریکا نسبت می دهند. به رغم عملکرد مثبت اقتصاد آمریکا و رشد قابل توجه شاخص دلار، ولی تلاطم سهام همچنان ادامه دارد. از روز سه شنبه گذشته شاخص های جهانی سهام افت شدیدی را تجربه و حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از اوج خود فاصله گرفته اند. کم کردن چشمگیر شاخص سهام وال استریت با محوریت افت غول های تکنولوژیک نشان دهنده نگرانی سرمایه گذاران از کم کردن رشد اقتصاد جهانی هست. تعرفه های متقابل تجاری بین آمریکا و چین و همچنین اوضاع نابسامان اتحادیه اروپا در کنار بحران اقتصادهای نوظهور، سرمایه گذاران را نسبت به آینده اقتصاد جهانی دلواپس کرده هست. وضعیتی که در سقوط سه شنبه شب قیمت نفت هم بازتاب یافت.
تاثیر جنگ تجاری در بازار محصولات شیمیایی و فلزات اساسی هم با بسامد کمتری قابل مشاهده هست. یکی از محصولات عمده صادراتی شرکت های بزرگ بورسی متانول است که طی دو هفته اخیر ریزش بیش از ۱۰۰ دلاری را ثبت کرده هست. اوره نیز با شدت کمتری طی این مدت افت کرده و دیگر محصولات پتروشیمی نیز در سایه جنگ تجاری و تحریم های کشور عزیزمان ایران اوضاع مشابهی دارند. همین روند اصلاحی را در قیمت محصولات فولادی و مس و روی هم می توان دید. به نظر می رسد که در صورت ادامه جنگ تجاری و شدت یافتن آن، از اوایل سال میلادی تازه از شتاب رشد اقتصاد جهانی به طور تدریجی کاسته شود. چشم اندازی که تمام موسسات بین المللی هم نسبت به آن هشدار داده اند.با وجود این آینده نگری می شود که منشتر شدن گزارش های ماهانه از امروز و همچنین ایجاد بسترهای عملیاتی اروپا در روابط تجاری و مالی با کشور عزیزمان ایران از شدت نااطمینانی ها در بازار سهام کاسته شود.
عقب نشینی حقیقی ها بعد از ۶ ماه
از دیگر شاخصه های معاملات سهام در آبان، حضور پررنگ متقاضیان حقوقی بعد از عقب نشینی ۶ ماهه بود. واقعیت این است که بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران در ۶ ماه منتهی به آبان، یعنی از اردیبهشت تا مهرماه با ورود مستمر سرمایه های خرد همراه بوده هست. این جریان سرمایه در ماه های شهریور و مهر با شدت بیشتری ادامه یافت و در پی آن ارزش معاملات و شاخص کل رکوردهای تاریخی جدیدی را به ثبت رساندند؛ چنان که در گزارش های پیشین هم مکرر عنوان شد، افت پیوسته ارزش ریال طی این ۶ ماه بهانه مهم ورود پول های خرد به سمت سهام بود. در این ۶ ماه بیش از ۵ هزار میلیارد تومان پول از جانب معامله گران حقیقی وارد جریان معاملات بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران شد و رکوردهای تازه ای را بر جا گذاشت.
با این حال، شدت یافتن نااطمینانی ها با شروع تحریم های نفتی از میانه آبان و سقوط قیمت های جهانی موجب عقب نشینی سهامداران حقیقی از سمت تقاضای سهام شد. بیش از هزار میلیارد تومان از سرمایه های حقیقی هم طی یک ماه اخیر از جریان معاملات خارج شد. بررسی زیاد نشان می دهد خروج سرمایه های خرد عمدتا معطوف به سهام شرکت هایی بوده که به بازارهای جهانی وابسته و زیاد در معرض تحریم بوده اند. به طور مشخص، سهام گروه های پتروشیمی، پالایشی، فلزات و کانه های معدنی و همچنین هلدینگ های بورسی وابسته در نوک پیکان عرضه فعالان حقیقی در یک ماه گذشته بودند. از منظر تعداد صنایع نیز، سهامداران حقیقی در ۲۱ صنعت عمدتا فروشنده بودند تا خریدار. همزمان با خروج حقیقی ها از سهام گروه های مزبور، شاهد تحرک مثبت این دسته از فعالان در صنایعی نظیر ماشین و قطعات، دستگاه های برقی، بانک ها و زراعت بودیم.
پربازده ترین صنایع در آبان
در یک ماهی که گذشت شاهد اصلاح شاخص ۲۴ گروه بورسی بودیم. در بین گروه های ۳۸ گانه بورس تهران، عنوان بیشترین بازدهی به گروه زراعت تعلق گرفت و بیش از ۷۳ درصد رشد شاخص را به ثبت رساند. همچنین گروه های وسایل ارتباطی، منسوجات و محصولات چوبی در رتبه های بعدی این فهرست قرار گرفتند. در مجموع، ۱۳ صنعت بورسی در آخر معاملات آبان با رشد شاخص مواجه شدند که به جز دو صنعت خودرویی و بانکی، سایر گروه ها جزو صنایع کوچک بورسی به شمار می روند. در نقطه مقابل، سهام گروه پالایشی بورس پایتخت کشور عزیزمان ایران در بین ۲۱ گروهی که با افت شاخص مواجه شدند، شدیدترین افت شاخص را تجربه کردند. شاخص این گروه در یک ماه گذشته بیش از ۲۲ درصد کم کردن یافت که عمدتا هم تحت تاثیر سقوط چشمگیر قیمت جهانی نفت بود. گروه های انتشار و چاپ و استخراج نفت نیز به ترتیب با کم کردن ۱۷ و ۱۵ درصدی در رتبه های بعدی قرار گرفتند.
گردش زیاد نقدینگی در سهام ارزان تر
باوجود نصف شدن حجم و ارزش معاملات خرد سهام در آبان ماه نسبت به ماه مهر ولی توصیه جالب توجه این است که تعداد معاملات نسبت به حجم و ارزش معاملات افت کمتری داشته هست. در معاملات آبان بیش از ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار بار سهم بین سهامداران دست به دست شده است هست. این رقم جهت مهرماه عددی حدود ۵ میلیون و ۲۵۰ هزار سهم هست. به بیان دیگر در یک ماه گذشته حدود ۳۸ درصد از تعداد معاملات کاسته شده است است در حالی که ارزش معاملات بیش از ۵۵ درصد کم شده است هست. اختلاف این دو متغیر را می توان به این معنا گرفت که گرایش جهت خرید سهام ارزان قیمت به طور نسبی زیاد بوده هست. یا اینکه دارندگان سرمایه های خرد در یک ماه گذشته نسبتا همکاری بیشتری در بازار داشته اند و به همین علت تعداد دفعات معاملات نسبت به حجم، افت کمتری را ثبت کرده است.
دنیای اقتصاد
واژه های کلیدی: ایران | بازار | آمریکا | تحریم ها | تحریم های آمریکا | اخبار اقتصادی و بازرگانی
